Prezydent Karol Nawrocki podpisał ustawę dotyczącą podatku od nadzwyczajnych zysków przedsiębiorstw działających w sektorze paliwowym. Jednocześnie zapowiedział skierowanie ustawy do Trybunału Konstytucyjnego w ramach kontroli następczej. Oznacza to, że przepisy mogą wejść w życie, ale ich zgodność z Konstytucją ma zostać później oceniona przez Trybunał.

Decyzja prezydenta została ogłoszona 1 października 2026 roku. Wcześniej Karol Nawrocki zgłaszał zastrzeżenia do podobnych rozwiązań i w lipcu skierował wcześniejszą wersję ustawy do TK w trybie kontroli prewencyjnej. Obecna decyzja oznacza zmianę trybu postępowania: ustawa została podpisana, a kontrola konstytucyjna ma odbyć się już po jej wejściu w życie.

Andrzej Domański komentuje decyzję

Do decyzji prezydenta odniósł się minister finansów i gospodarki Andrzej Domański. Poinformował, że ustawa trafiła do Rządowego Centrum Legislacji i zapowiedział kolejne działania rządu związane z obniżeniem cen paliw.

Minister przekazał, że po publikacji ustawy możliwe będzie wydanie rozporządzenia dotyczącego obniżenia akcyzy i podatku VAT na paliwa. Według jego deklaracji pierwszych efektów można spodziewać się już w najbliższych dniach.

Domański napisał również w mediach społecznościowych, że ceny paliw mogą spaść już w weekend. W swoim wpisie wskazał szacunkową możliwość obniżki na poziomie około 1,2–1,3 zł za litr. Jednocześnie zaznaczył, że dokładne wyliczenia wymagają jeszcze czasu.

Rząd zapowiada obniżenie VAT i akcyzy

Według informacji przedstawionych przez ministra mechanizm ma polegać na wykorzystaniu wpływów z podatku od nadzwyczajnych zysków koncernów paliwowych do finansowania działań mających ograniczyć ceny paliw.

Domański zapowiedział, że po publikacji ustawy rząd będzie mógł wydać specjalne rozporządzenie. Ma ono umożliwić obniżenie akcyzy, a także zastosowanie niższej stawki VAT. Minister mówił, że szczegółowy poziom obniżki jest jeszcze przedmiotem wyliczeń.

Wcześniej w ramach programu „Ceny Paliwa Niżej” rząd stosował podobne rozwiązania podatkowe. Według informacji Polsat News wiosną VAT na paliwa został obniżony z 23 do 8 proc., a stawki akcyzy zmniejszono do poziomów minimalnych dopuszczalnych przez przepisy unijne.

Jak długo mają obowiązywać niższe podatki?

Andrzej Domański deklarował, że chciałby utrzymania rozwiązań osłonowych co najmniej do końca 2026 roku. Ostateczny okres ich obowiązywania ma jednak zależeć między innymi od sytuacji na rynku ropy i paliw.

Minister zaznaczał również, że dokładne wpływy z podatku od nadzwyczajnych zysków koncernów paliwowych wymagają dalszych wyliczeń. Według przedstawionych przez niego szacunków środki pozyskane od przedsiębiorstw mają pozwolić na finansowanie programu obniżek przynajmniej do końca roku.

Prezydent skieruje ustawę do TK

Karol Nawrocki, podpisując ustawę, nie wycofał swoich wcześniejszych zastrzeżeń dotyczących jej konstytucyjności. Zapowiedział skierowanie przepisów do Trybunału Konstytucyjnego w trybie kontroli następczej.

W praktyce oznacza to, że ustawa może obowiązywać, podczas gdy Trybunał będzie mógł ocenić jej zgodność z Konstytucją.

Sprawa wywołała reakcje przedstawicieli różnych ugrupowań politycznych. Premier Donald Tusk podkreślił, że decyzja ma umożliwić obniżenie cen paliw. Z kolei część polityków opozycji krytycznie oceniła rozwiązania dotyczące podatku od nadzwyczajnych zysków.

Na ten moment kluczowe znaczenie ma publikacja ustawy oraz kolejne działania rządu dotyczące akcyzy i VAT. Dopiero po ich wprowadzeniu będzie można dokładnie ocenić skalę zmian cen paliw na stacjach.