Decyzja prezydenta Karola Nawrockiego w sprawie ustawy dotyczącej podatku od nadzwyczajnych zysków przedsiębiorstw paliwowych zbiegła się w czasie z publikacją nowego sondażu dotyczącego cen paliw i sytuacji finansów publicznych.

Badanie SW Research przeprowadzone dla „Rzeczpospolitej” pokazuje, że wśród badanych większy odsetek wskazał obniżenie cen paliw jako ważniejsze zadanie niż ograniczenie deficytu budżetowego.

Ceny paliw ważniejsze niż ograniczenie deficytu

Respondentów zapytano, co w obecnej sytuacji powinno być ważniejsze dla rządu: obniżenie cen paliw czy ograniczenie deficytu budżetowego.

Obniżenie cen paliw wskazało 49 proc. badanych.

Na ograniczenie deficytu budżetowego wskazało natomiast 32,6 proc. respondentów. Kolejne 11,5 proc. ankietowanych nie potrafiło ocenić, która kwestia jest ważniejsza, a 6,9 proc. nie miało zdania w tej sprawie.

Badanie zostało przeprowadzone przez SW Research w dniach 29–30 września 2026 roku wśród 800 pełnoletnich użytkowników panelu internetowego SW Panel. Próba została dobrana metodą losowo-kwotową, a jej strukturę skorygowano wagą analityczną.

Wyniki pokazują więc przede wszystkim, jak uczestnicy badania rozkładają znaczenie dwóch konkretnych problemów: kosztów paliwa oraz sytuacji budżetu państwa. Nie było to badanie oceniające bezpośrednio prezydenta ani jego decyzję.

Podobne odpowiedzi kobiet i mężczyzn

Różnice między kobietami i mężczyznami w odpowiedziach dotyczących cen paliw były niewielkie.

Według opublikowanych wyników obniżenie cen paliw wskazało 49,9 proc. kobiet oraz 48,1 proc. mężczyzn.

W podziale według wieku obniżenie cen paliw najczęściej wskazywały osoby w wieku 35–49 lat – 52 proc. Z kolei ograniczenie deficytu częściej wskazywali respondenci w wieku 50 lat i więcej – 36 proc.

Decyzja Karola Nawrockiego

Wyniki sondażu pojawiły się tuż po decyzji prezydenta Karola Nawrockiego dotyczącej ustawy o podatku od nadzwyczajnych zysków przedsiębiorstw paliwowych.

1 października 2026 roku Nawrocki poinformował o podpisaniu ustawy. Jednocześnie skierował ją do Trybunału Konstytucyjnego w ramach kontroli następczej. Po publikacji ustawy możliwe stało się wdrożenie kolejnej odsłony programu „Ceny Paliwa Niżej”, czyli CPN.

Program został uruchomiony 3 października. Obejmuje m.in. obniżenie stawki VAT na paliwa z 23 do 8 proc. oraz ustalenie maksymalnych cen detalicznych benzyny i oleju napędowego.

Ile kosztuje paliwo w ramach programu CPN?

Ministerstwo Energii podało maksymalne ceny obowiązujące od soboty 3 października do poniedziałku 5 października 2026 roku.

Limity wynoszą:

• benzyna Pb95 – maksymalnie 6,73 zł za litr,
• benzyna Pb98 – maksymalnie 7,59 zł za litr,
• olej napędowy – maksymalnie 7,88 zł za litr.

Ceny te dotyczą stacji paliw w całej Polsce. Stacje mogą sprzedawać paliwo taniej, ponieważ podane wartości stanowią ceny maksymalne.

Według Ministerstwa Energii program ma obowiązywać od 3 października do 31 grudnia 2026 roku.

Spór o ceny paliw pozostaje aktualny

Decyzja prezydenta nie zakończyła politycznego sporu dotyczącego cen paliw i finansowania programu.

Karol Nawrocki, ogłaszając podpisanie ustawy, wskazywał jednocześnie na swoje wcześniejsze zastrzeżenia dotyczące regulacji. Skierowanie ustawy do Trybunału Konstytucyjnego oznacza, że jej zgodność z konstytucją pozostaje przedmiotem kontroli.

Rząd z kolei wykorzystuje nowe przepisy jako podstawę do uruchomienia programu CPN. Według Ministerstwa Energii mechanizm ma ograniczyć koszty tankowania poprzez niższy VAT, zmienioną akcyzę oraz maksymalne ceny detaliczne.

Pierwsze efekty programu były widoczne już w nocy z 2 na 3 października. Według relacji medialnych na części stacji ceny spadły znacząco po wejściu nowych zasad w życie.

Co wynika z sondażu?

Badanie SW Research nie odpowiada na pytanie, czy Polacy popierają całą ustawę podpisaną przez prezydenta ani czy pozytywnie oceniają program CPN.

Pokazuje natomiast, że w badanej grupie 49 proc. respondentów wskazało obniżenie cen paliw jako ważniejsze niż ograniczenie deficytu budżetowego, podczas gdy 32,6 proc. wybrało ograniczenie deficytu.

To oznacza, że kwestie cen paliw i sytuacji budżetowej pozostają ze sobą ściśle powiązane w debacie publicznej. Jednocześnie wyniki sondażu należy interpretować w kontekście konkretnego pytania, okresu przeprowadzenia badania oraz zastosowanej próby.

Program CPN rozpoczął się 3 października i zgodnie z informacjami Ministerstwa Energii ma obowiązywać do końca 2026 roku. Maksymalne ceny paliw będą przy tym aktualizowane na kolejne okresy.