Ochrona tymczasowa dla Ukraińców ma obowiązywać do 2028 roku
Komisja Europejska przedstawiła propozycję przedłużenia unijnego mechanizmu ochrony tymczasowej dla obywateli Ukrainy do 4 marca 2028 roku. Program ten został uruchomiony w 2022 roku, tuż po rozpoczęciu pełnoskalowej rosyjskiej inwazji na Ukrainę, aby zapewnić osobom uciekającym przed wojną szybki i legalny pobyt na terenie państw Unii Europejskiej.
Mechanizm pozwala obywatelom Ukrainy korzystać z szeregu praw, takich jak:
- legalny pobyt w państwach UE,
- możliwość podjęcia pracy,
- dostęp do edukacji,
- opieka zdrowotna,
- pomoc socjalna,
- swoboda wyboru kraju członkowskiego, w którym chcą zamieszkać.
Według danych Komisji Europejskiej i Eurostatu z ochrony tymczasowej korzysta obecnie około 4,4 miliona obywateli Ukrainy.
Przełomowa zmiana. Mężczyźni w wieku poborowym mogą zostać wyłączeni z ochrony
Najbardziej kontrowersyjnym elementem nowej propozycji jest plan wyłączenia z automatycznej ochrony tymczasowej nowo przybywających mężczyzn w wieku od 23 do 60 lat, którzy zgodnie z ukraińskim prawem podlegają obowiązkowi służby wojskowej i nie powinni opuszczać kraju.
Komisarz UE ds. wewnętrznych, Magnus Brunner, podkreślił, że propozycja została przygotowana na wyraźną prośbę władz w Kijowie.
Według Brukseli nowe przepisy mają uwzględnić trudną sytuację Ukrainy, która od miesięcy zmaga się z niedoborem żołnierzy oraz potrzebą zwiększenia zdolności mobilizacyjnych swojej armii.
Obecni beneficjenci nie stracą swoich praw
Komisja Europejska zaznaczyła, że proponowane przepisy nie będą działały wstecz. Oznacza to, że osoby, które już przebywają na terytorium Unii Europejskiej i korzystają z ochrony tymczasowej, zachowają wszystkie dotychczasowe prawa.
Zmiany dotyczyłyby wyłącznie osób, które przyjadą do państw UE po wejściu nowych regulacji w życie.
Według wcześniejszych informacji poparcie dla propozycji zgłoszonej przez Ukrainę wyraziły już między innymi:
- Niemcy,
- Polska,
- Szwecja.
Państwa UE muszą wyrazić jednomyślną zgodę
Przedstawiona przez Komisję Europejską propozycja nie oznacza jeszcze automatycznego wejścia nowych zasad w życie.
Aby przepisy zaczęły obowiązywać:
- wszystkie państwa członkowskie Unii Europejskiej muszą wyrazić jednomyślną zgodę,
- decyzja musi zostać opublikowana w Dzienniku Urzędowym UE.
Dopiero po spełnieniu tych warunków nowe zasady dotyczące ochrony tymczasowej będą mogły zostać wdrożone.
Bruksela planuje także program powrotów do Ukrainy
Komisja Europejska zapowiedziała również uruchomienie pilotażowego programu wspierającego dobrowolne powroty obywateli Ukrainy do kraju.
Program ma pomóc osobom wracającym między innymi w:
- znalezieniu pracy,
- uzyskaniu mieszkania,
- dostępie do edukacji,
- ponownej integracji społecznej.
Według Brukseli działania te mają wspierać przyszłą odbudowę Ukrainy i zachęcać do stopniowego powrotu obywateli, gdy sytuacja bezpieczeństwa na to pozwoli.
UE chce zachować solidarność, ale uwzględnić potrzeby Ukrainy
Mimo planowanych zmian Komisja Europejska podkreśla, że podstawowy cel mechanizmu ochrony tymczasowej pozostaje niezmienny – zapewnienie bezpieczeństwa osobom uciekającym przed wojną.
Jeżeli państwa członkowskie zaakceptują propozycję, system ochrony tymczasowej będzie funkcjonował co najmniej do marca 2028 roku, jednak z nowymi zasadami dotyczącymi osób objętych obowiązkiem służby wojskowej.
Debata wokół propozycji już wywołuje silne emocje w wielu krajach Unii Europejskiej i może stać się jednym z najważniejszych tematów europejskiej polityki migracyjnej w najbliższych miesiącach.
