Spór wokół Trybunału Konstytucyjnego ponownie wywołał polityczną burzę w Polsce. Tym razem emocje wzbudziła zdecydowana deklaracja premiera Donalda Tuska, który odniósł się do inicjatywy prezydenta Karola Nawrockiego dotyczącej rozmów na temat przyszłości TK. Szef rządu nie pozostawił większych wątpliwości – nie zamierza uczestniczyć w zaplanowanym spotkaniu w Belwederze. Co więcej, przekonuje, że sprawa Trybunału została już rozstrzygnięta i nie wymaga politycznej akceptacji ze strony prezydenta ani opozycji.
Spór o Trybunał Konstytucyjny coraz bardziej się zaostrza
Sytuacja wokół Trybunału Konstytucyjnego od dłuższego czasu pozostaje jednym z najpoważniejszych punktów konfliktu między rządem a prezydentem. Różnice dotyczą zarówno oceny obecnego funkcjonowania instytucji, jak i sposobu przeprowadzenia zmian, które miałyby przywrócić jej prawidłowe działanie.
Kolejne napięcia pojawiły się 30 października, kiedy grupa sędziów wybranych przez Sejm obecnej kadencji poinformowała o powierzeniu Annie Korwin-Piotrowskiej kierowania pracami Trybunału. Decyzja ta wywołała natychmiastową reakcję dotychczasowych władz instytucji.
Anna Korwin-Piotrowska, powołując się na najdłuższy staż sędziowski, wydała zarządzenie dotyczące przerwy w wykonywaniu obowiązków przez prezesa TK Bogdana Święczkowskiego oraz wiceprezesa Bartłomieja Sochańskiego.
Bogdan Święczkowski nie uznał jednak tej decyzji. Określił działania grupy sędziów jako uzurpację. Krytycznie wypowiedział się również prezydent Karol Nawrocki, który ocenił, że doszło do naruszenia porządku konstytucyjnego i próby siłowego przejęcia instytucji.
W ten sposób konflikt dotyczący Trybunału wszedł w kolejną fazę, angażując najważniejsze osoby w państwie.
Nawrocki zaprasza polityków do Belwederu. Tusk odpowiada odmową
W obliczu narastającego konfliktu prezydent Karol Nawrocki zdecydował się zaproponować rozmowy z przedstawicielami różnych środowisk politycznych. O inicjatywie poinformował rzecznik prezydenta Rafał Leśkiewicz.
Spotkanie zaplanowano na poniedziałek, 16 listopada, o godzinie 14:00 w Belwederze. Rozmowy ma prowadzić szef Kancelarii Prezydenta Zbigniew Bogucki.
Do udziału zaproszono przedstawicieli klubów i kół parlamentarnych. Celem konsultacji ma być omówienie sytuacji w Trybunale Konstytucyjnym oraz poszukiwanie rozwiązania, które pozwoliłoby zakończyć trwający konflikt.
Inicjatywa prezydenta miała stworzyć przestrzeń do rozmowy ponad podziałami politycznymi. Okazuje się jednak, że udział premiera w tych konsultacjach jest wykluczony.
Donald Tusk został zapytany o zaproszenie podczas piątkowej wizyty w Dublinie. Jego odpowiedź była jednoznaczna. Szef rządu nie zamierza pojawić się w Belwederze.
„Sprawa Trybunału Konstytucyjnego jest rozstrzygnięta”
Premier przekonywał, że obecna sytuacja Trybunału nie wymaga uzyskania dodatkowej zgody ze strony prezydenta ani ugrupowań opozycyjnych. W jego ocenie instytucja rozpoczęła już proces naprawy, a rząd nie zamierza uzależniać dalszych działań od stanowiska swoich politycznych przeciwników.
Tusk odniósł się również do odpowiedzialności za wcześniejszy kryzys w wymiarze sprawiedliwości. Nie szczędził przy tym krytycznych słów pod adresem środowisk związanych z PiS i Konfederacją.
Premier powiedział:
„Sprawa Trybunału Konstytucyjnego jest rozstrzygnięta. To nie znaczy, że jest zaakceptowana ta sytuacja przez prezydenta, czy PiS, czy Konfederację. Ale ja nie czekam na akceptację ze strony tych, którzy przez lata rozwalali wymiar sprawiedliwości w Polsce, w tym Trybunał Konstytucyjny”.
Wypowiedź ta pokazuje, jak bardzo różnią się stanowiska najważniejszych ośrodków władzy w sprawie przyszłości jednej z kluczowych instytucji państwowych.
„My jesteśmy od budowania i naprawiania” – mocne słowa premiera
Donald Tusk nie zakończył swojej wypowiedzi na odmowie przyjęcia zaproszenia. Premier przedstawił również własną ocenę działań politycznych przeciwników, zarzucając im blokowanie zmian i utrudnianie procesu naprawy państwa.
Podkreślił, że jego obóz polityczny zamierza koncentrować się na odbudowie instytucji, a nie na oczekiwaniu na aprobatę ze strony opozycji.
W dalszej części wypowiedzi stwierdził:
„Oni byli i są nadal od rozwalania i blokowania, a my jesteśmy od budowania i naprawiania. Trybunał Konstytucyjny jest na trudnej drodze naprawy. Zaczął pracę i warto się z tym faktem pogodzić. Także ja się nie wybieram”.
To właśnie ostatnie zdanie stało się jednym z najgłośniejszych fragmentów całej wypowiedzi. Premier wyraźnie dał do zrozumienia, że nie widzi potrzeby uczestniczenia w konsultacjach organizowanych przez prezydenta.
Czy rozmowy w Belwederze przyniosą przełom?
Poniedziałkowe konsultacje zapowiedziane przez Karola Nawrockiego odbędą się w momencie, gdy konflikt wokół Trybunału Konstytucyjnego pozostaje nierozwiązany. Prezydent chce rozmawiać z przedstawicielami różnych ugrupowań, natomiast premier uważa, że proces zmian już się rozpoczął i nie powinien być uzależniony od politycznego porozumienia.
Nieobecność Donalda Tuska może dodatkowo utrudnić osiągnięcie szerokiego konsensusu. Jednocześnie samo spotkanie będzie okazją do przedstawienia stanowisk przez pozostałe środowiska parlamentarne.
Najważniejsze pytanie pozostaje jednak bez odpowiedzi: czy prezydent i rząd znajdą wspólny język w sprawie przyszłości Trybunału Konstytucyjnego, czy też konflikt będzie się dalej pogłębiał?
Jedno jest pewne – wypowiedź premiera z Dublina pokazuje, że na razie żadna ze stron nie zamierza łatwo ustępować. A spór o TK pozostaje jednym z najważniejszych tematów polskiej polityki.
